Garantie en aansprakelijkheid
Garantie en aansprakelijkheid bij reparaties zorgen vaak voor verwarring. Veel consumenten denken dat garantie automatisch stopt na één of twee jaar, terwijl wettelijke garantie vaak langer doorloopt. Daarnaast bestaan er grote verschillen tussen fabrieksgarantie, extra garantie en garantie op een reparatie. Ook bij reparaties gelden wettelijke rechten en redelijke verwachtingen. Wanneer een reparatie niet goed wordt uitgevoerd, kan een reparateur aansprakelijk zijn. Tegelijkertijd kennen garantie en aansprakelijkheid duidelijke grenzen. Het is belangrijk om te weten wanneer je moet klagen en welke stappen je kunt nemen bij terugkerende problemen. In sommige gevallen heb je recht op reparatie, vervanging, geld terug of prijsvermindering. Ook directe ontbinding van de koop is soms mogelijk. Op deze pagina leggen we helder uit hoe garantie en aansprakelijkheid in Nederland en de EU werken.
Garantie en aansprakelijkheid zorgen bij reparaties en defecte apparaten vaak voor verwarring. Veel consumenten denken dat garantie een vaste termijn heeft en dat hun rechten stoppen zodra die periode voorbij is. In werkelijkheid ligt dit genuanceerder. Wat je rechten zijn, hangt af van het type garantie, de aard van het product of de reparatie en wat je er redelijkerwijs van mag verwachten.
Op deze pagina leggen we uit hoe garantie en aansprakelijkheid werken bij reparaties, hoe wettelijke garantie zich verhoudt tot fabrieksgarantie, wat Europees en Nederlands recht hierover zegt en welke stappen je kunt nemen als er iets misgaat.
Fabrieksgarantie, extra garantie en wettelijke garantie
Fabrieksgarantie (extra garantie)
Fabrieksgarantie is een vrijwillige, extra garantie van de fabrikant of verkoper. Deze geldt vaak één of twee jaar en mag voorwaarden bevatten, zoals:
-
reparatie alleen door erkende partijen
-
gebruik van specifieke onderdelen
Voldoet een reparatie niet aan deze voorwaarden, dan kan de fabrieksgarantie vervallen. Dat betekent niet automatisch dat je geen rechten meer hebt.
Wettelijke garantie
Naast fabrieksgarantie bestaat in Nederland de wettelijke garantie. Deze kent geen vaste einddatum. De wet zegt dat een product of dienst moet voldoen aan wat je er redelijkerwijs van mag verwachten.
Voor duurzame producten (zoals wasmachines, koelkasten, laptops en telefoons) mag je vaak verwachten dat ze langer meegaan dan de standaard fabrieksgarantie.
Garantie buiten de extra garantietermijn
Veel discussies ontstaan wanneer een product stukgaat na afloop van de fabrieksgarantie. Verkopers verwijzen dan vaak naar de verlopen garantietermijn, terwijl consumenten wettelijk gezien nog rechten kunnen hebben.
Gaat een product defect terwijl je op basis van prijs, type en normaal gebruik een langere levensduur mocht verwachten, dan kan de verkoper alsnog verplicht zijn om:
-
het product gratis te repareren, of
-
het product te vervangen
Dit is een van de meest voorkomende misverstanden rondom garantie en leidt in de praktijk vaak tot discussie.
Garantie op reparaties
Bij een reparatie heb je recht op een deugdelijk uitgevoerde dienst. Dat betekent dat:
-
het oorspronkelijke probleem moet zijn verholpen
-
het apparaat na reparatie niet slechter mag functioneren
-
onderdelen correct en zorgvuldig moeten zijn geplaatst
Garantie op reparatie geldt in principe alleen voor:
-
het vervangen onderdeel
-
de uitgevoerde werkzaamheden
Deze reparatiegarantie staat los van eventuele fabrieksgarantie.
Klaag zo snel mogelijk bij een defect
Ontdek je een defect of keert een probleem terug, dan is het belangrijk om zo snel mogelijk te klagen bij de verkoper of reparateur. Doe dit bij voorkeur schriftelijk.
Als richtlijn geldt:
-
klaag binnen 2 maanden nadat je het probleem hebt ontdekt
-
dan ben je in de meeste gevallen op tijd
Door snel te reageren voorkom je discussie over aansprakelijkheid of termijnoverschrijding.
Reparatie, vervanging of geld terug
Eerst: reparatie of vervanging
De hoofdregel is dat de verkoper of reparateur eerst de kans krijgt om:
-
het product te repareren, of
-
een vervangend product te leveren
Dit moet gebeuren binnen een redelijke termijn en zonder ernstige overlast voor jou.
Lukt dat niet?
Als reparatie of vervanging te lang duurt, niet lukt, of het probleem blijft terugkomen, dan heb je aanvullende rechten.
Je kunt dan:
-
een ander bedrijf inschakelen voor reparatie (op kosten van de verkoper), of
-
de koop ontbinden (product terug, geld terug), of
-
kiezen voor prijsvermindering en het product houden
In uitzonderlijke gevallen kan de verkoper een deel van het aankoopbedrag inhouden, maar volledige terugbetaling is de hoofdregel.
Recht op een leenproduct
Kun je het product tijdelijk niet missen (bijvoorbeeld een fiets, wasmachine of telefoon), dan mag je de verkoper vragen om een leenproduct. Dit is geen automatisch recht, maar in veel situaties wordt dit als redelijk beschouwd, zeker bij langere reparatietijden.
Direct ontbinden: wanneer mag dat?
In sommige gevallen hoef je niet eerst om reparatie of vervanging te vragen. Je mag dan direct de koop ontbinden. Dit heet directe ontbinding.
Dat kan bijvoorbeeld als:
-
reparatie of vervanging onmogelijk is
-
herstel niet binnen redelijke tijd kan plaatsvinden
-
reparatie ernstige overlast veroorzaakt
-
het product feitelijk niet normaal te gebruiken is
-
en je redelijkerwijs niet hoeft te verwachten dat het probleem wordt opgelost
De wet geeft hiervoor geen vaste regels. Wat redelijk is, verschilt per situatie. Je moet zelf kunnen onderbouwen waarom directe ontbinding gerechtvaardigd is. Daarom is het in de praktijk vaak verstandig om eerst reparatie of vervanging te vragen.
Hulp bij klagen: voorbeeldbrieven gebruiken
Kom je er met de verkoper of reparateur niet uit, dan is het verstandig om je klacht schriftelijk en gestructureerd in te dienen. De Consumentenbond biedt hiervoor een Brievenhulp met concrete voorbeeldbrieven, en een brievenhulp chatbot die je helpt met de juiste brief opstellen.
Via deze brieven:
-
zet je je rechten duidelijk uiteen
-
blijf je zakelijk en oplossingsgericht
-
vergroot je de kans op een snelle oplossing
Veelvoorkomende misverstanden
“Garantie duurt altijd maar 2 jaar”
Onjuist. Wettelijke garantie kent geen vaste termijn.
“Na fabrieksgarantie heb ik geen rechten meer”
Onjuist. Wettelijke garantie blijft bestaan.
“Ik moet eindeloos wachten op reparatie”
Nee. Reparatie moet binnen redelijke tijd plaatsvinden.
“Geld terug kan nooit”
Onjuist. Dat kan wanneer herstel niet lukt of te lang duurt.
Samenvatting
Garantie is meer dan een vaste termijn. Naast fabrieksgarantie bestaat wettelijke garantie, die in Nederland geen harde einddatum kent en vaak langer duurt dan twee jaar. Gaat een product of reparatie mis, dan is het belangrijk om snel te klagen en je rechten te kennen. Reparatie of vervanging is de hoofdregel, maar bij problemen heb je ook recht op geld terug, prijsvermindering of in sommige gevallen directe ontbinding.